Niets Over Ons Zonder Ons

Het Adviespunt Ervaringsdeskundigheid helpt ervaringsdeskundigen en organisaties verder bij het inzetten van ervaringsdeskundigheid en uitvoering van het VN-verdrag Handicap.

    • Contrast
    • Tekstgrootte

Het gaat niet goed met het uitvoeren van het VN-verdrag Handicap in Nederland. Dat is te lezen in de schaduwrapportage van de Alliantie VN-verdrag Handicap. Wat blijkt? Op veel gebieden is de positie van mensen met een beperking verslechterd sinds de invoering in 2016. De werkloosheid stijgt, armoede neemt toe, wachtlijsten in het speciaal onderwijs groeien en er zijn meer gedwongen behandelingen en opnames. Ook is er een tekort aan betaalbare aangepaste woningen. De schaduwrapportage wordt in 2020 aangeboden aan het VN-comité in Genève.

Geen gunst, maar mensenrecht
Het VN-verdrag Handicap is niet vrijblijvend. Met het ondertekenen van dit mensenrechtenverdrag in 2016, heeft de Nederlandse overheid zich verplicht om de positie van mensen met een handicap te versterken. Zij moeten toegang hebben tot alle goederen en diensten, gelijk worden behandeld en zoveel mogelijk hun eigen leven kunnen leiden. Daar is stevig overheidsbeleid voor nodig. In plaats daarvan worden sinds de decentralisaties verplichtingen uit het verdrag neergelegd bij gemeenten, zonder duidelijke afspraken over wat er van terecht moet komen. Mensen met een beperking krijgen moeizaam toegang tot zorg en ondersteuning en voelen zich gewantrouwd wanneer zij daar een beroep op doen. De overheid legt vervolgens geen sancties op als mensen met een beperking toch uitgesloten worden.

Meer armoede, meer werkloosheid
De gevolgen van die vrijblijvende aanpak zijn groot. Bijvoorbeeld op het gebied van werk en inkomen. Het aandeel mensen met een beperking dat in 2009 in armoede leefde en risico liep op sociale uitsluiting was 19,5%. Dat aandeel groeide in 2016 naar 24,6%. Ondanks het invoeren van het verdrag is de arbeidsmarktpositie van mensen met een handicap niet verbeterd. De werkloosheid onder mensen met een beperking is tussen 2012 en 2016 toegenomen en is nog steeds meer dan de helft hoger dan bij mensen zonder een beperking. Ook heeft de Participatiewet niet gewerkt. De onzekerheid rondom contracten voor mensen met een beperking is gegroeid en hun inkomenspositie is verslechterd.

Rapportage op basis van ervaringen
De schaduwrapportage is gebaseerd op de ervaringen van mensen met een beperking en op bronnenonderzoek. Mensen met een beperking is gevraagd hoe zij hun situatie ervaren drie jaar na ratificatie van het VN-verdrag Handicap. Dat is gedaan in groepsinterviews, via vragenlijsten en met een online Vertelpunt. De schaduwrapportage is een van de drie manieren waarop de uitvoering van het VN-verdrag Handicap wordt bijgehouden door de VN. De Nederlandse Staat rapporteert elke vier jaar aan het in Genève gevestigde VN-comité, net als het College voor de Rechten van de Mens.

Gelijk is Gelijk
De schaduwrapportage wordt gepresenteerd op dinsdag 3 december (Wereld Gehandicaptendag). Dat gebeurt tijdens Gelijk is Gelijk: een netwerkbijeenkomst in de Jaarbeurshal in Utrecht waar ruim 500 belangenbehartigers en ervaringsdeskundigen bij elkaar komen rondom het VN-verdrag Handicap.
Hieronder is de Schaduwrapportage (in Word en pdf) en een eenvoudige versie daarvan te downloaden. Ook vindt u daaronder de brief aan de Tweede Kamer van de Alliantie VN-verdrag Handicap. In een debat dat gepland staat voor 11 december bespreekt de Tweede Kamer de uitvoering van het VN-verdrag Handicap.

Schaduwrapport VN-verdrag Handicap (pdf)
Schaduwrapport VN-verdrag Handicap (word)
Schaduwrapport eenvoudige versie (pdf)
Schaduwrapport Eenvoudige versie (word)

Brief aan Tweede Kamer over schaduwrapportage VN-verdrag Handicap (pdf)
Brief aan Tweede Kamer over schaduwrapportage VN-verdrag Handicap (word)